Zer espazio behar dugu eta nola antolatuko da?

1. Ongietorria eta saioaren helburuak

Saioa Nagore Gomara Laudioko Udaleko Parte-hartze eta Auzoen arloko zinegotziaren ongietorriarekin hasi da.

Jakinarazi da Zeharkako Politiken Arloko Informazio Batzordean (2026ko maiatzaren 21a, osteguna) prozesuari buruzko informazioa eman dela, eta proiektuaren Lantalde Pilotuan ere lan egin dela. Pilotaje-gune horrek aukera ematen du prozesuaren aurrerapena kontrastatzeko, muga tekniko eta administratiboak berrikusteko eta beharrezko baldintzak prestatzeko, auzotarren proposamenak etorkizuneko ekipamenduaren definizioan modu errealistan txertatu ahal izateko.

Jarraian, saioaren helburuak aurkeztu dira, bi eremu nagusitan lan egiteko:

• Espazio fisikoa: Landaluze 27 erabileran jartzeko beharrak, aukerak, egokitzapen-irizpideak eta gutxieneko baldintzak.

• Gobernantza eta ekipamenduaren kudeaketa: erantzukizunak, mugak, funtzionamendu-eredua eta Udalaren eta auzotarren eginkizuna.

Talde dinamizatzaileak aurreko saioko aktaren berrikuspen laburra egin du, orain arte landutako akordio, ideia eta orientabide nagusiak berreskuratzeko helburuarekin.

2. Lehen dinamika: espazio fisikoa

Lokala egokitzeko irizpide nagusia proiektuaren bideragarritasuna izango da. Udalaren helburua gutxieneko esku-hartze bideragarri baterantz aurrera egitea da, espazioa egokitu eta lehenbailehen erabileran jartzeko, espazioaren irekiera atzeratu lezakeen esku-hartze konplexuago baten zain egon gabe.

Ildo horretan, jakinarazi da ez dela aurreikusten lokalaren barruko banaketarik egitea. Hasierako orientazioa banaketarik gabeko ekipamendu ireki, malgu eta balioaniztuna mantentzea da, komunitate-erabilera desberdinetara egokitu ahal izango dena eta espazioa lehen aldiz martxan jartzea erraztuko duena.

Aurreikusitako edo kontuan hartutako jarduketen artean, honako hauek aipatu dira:

• Komunak egokitzea.

• Office-gune bat egokitzea, sukalde-gainekoa, harraska, hozkailua eta mikrouhin-labea dituena.

• Lokal osoa intsonorizatzea.

• Zorua egokitzea.

• Bitarteko elektroniko bidezko sarbide-sistema instalatzea.

• Kalera begira beirate bat irekitzeko aukera.

• Altzarien hornidura eta espazioaren funtzionamendurako behar den oinarrizko ekipamendua: armairuak, aulkiak, mahaiak, pantaila eta oinarrizko beste baliabide batzuk.

Era berean, adierazten da erabilgarri dagoen aurrekontuak markatuko duela esku-hartzearen lehen fase horren muga. Hasieran sartu ezin diren jarduketak, hala badagokio, ondorengo faseetan baloratu beharko dira.

Lehenengo dinamika talde bakoitzak ekipamenduaren banaketa posible bat irudikatzean datza, lan-fitxan jasotako jarduerak planoan kokatuz eta espazioaren funtzionamendurako beharrezkotzat jotzen dituen elementuak gehituz.

Lehenengo antolamendu-proposamena

Lehen taldeak komunitate-lokal malgu, ireki eta balioaniztun bat proposatu du, hainbat gunetan antolatua: biltegiratze-gunea duen sarrera bat, mahai informalak dituen office-gune bat, ikastaroetarako eta bileratarako gune lasai bat, formatu handiagoko jardueretarako edo gorputz-jardueretarako erabilera anitzeko erdiko gune bat, eta materialak gordetzeko gune itxi edo segurua.

Sarrera harrera-gune praktiko gisa ulertzen da, armairuekin, esekitokiekin eta berokiak edo materialak uzteko tokiarekin. Eskuinaldean office-gune txiki bat kokatzea proposatzen da, hozkailuarekin, sukalde-gainekoarekin, mikrouhin-labearekin eta etorkizunean osatzeko aukerarekin. Gune horren ondoan eguneroko erabilera informaletarako mahaiak proposatzen dira, hala nola kafea hartzeko, kartetan jolasteko edo solasean aritzeko.

Lokalaren atzealdea jarduera lasaiagoetarako gordetzen da: ikastaroak, irakurketa, hizkuntzak, lan partekatua edo bilerak. Erdiko gunea espazioaren erdigune balioaniztun gisa irudikatzen da, yoga, pilates, dantza, hitzaldi, aurkezpen edo bestelako talde-jardueretara egokitzeko modukoa. Prestakuntza, kultura edo bileretako jarduerei laguntzeko pantaila bat txertatzearen komenigarritasuna ere aipatzen da.

Taldeak biltegiratze segurua izateko beharra azpimarratzen du, giltzadun armairuen, biltegi baten edo trasteleku txiki baten bidez. Elementu hori garrantzitsutzat jotzen da aulkiak, mahaiak, jardueretako materialak eta lokalaren berezko baliabideak gordetzeko.

Barruko bereizketei dagokienez, irtenbide malgu eta gutxieneko bideragarriekin hastea planteatzen da, hala nola bionboak, armairu bereizleak edo elementu arinak. Dena den, irekita uzten da aurrerago horma mugikorrak, irtenbide akustikoak edo bereizketa lerragarriak balioesteko aukera, baldin eta aurrekontuak eta funtzionaltasunak horretarako aukera ematen badute.

Bigarren antolamendu-proposamena

Bigarren taldeak lokala sarreratik hurbil dagoen harrera- eta bizikidetza-gune baten inguruan antolatuta irudikatzen du. Gune horrek egongela bat, liburutegi txiki bat eta office bat izango lituzke. Eguneroko espazio gisa ulertzen da, kafea hartzeko, hitz egiteko, irakurtzeko, elkartzeko eta auzotarren arteko harreman informalak sustatzeko.

Officea oinarrizko laguntza-gune gisa planteatzen da, harraskarekin, hozkailuarekin, mikrouhin-labearekin eta armairuarekin. Hala ere, taldeak adierazi du haren kokapena teknikoki berrikusi beharko dela, harraska eta hustubidea zorrotenen, komunaren eta instalaziorako benetako aukeren kokapenak baldintzatuta egon daitezkeelako.

Espazio nagusia erabilera anitzeko hiru gune handirekin irudikatzen da. Gune horiek yoga, gimnasia, ariketak, dantza, proiekzioak, bilerak, tailerrak edo bestelako komunitate-jarduerak har ditzakete. Proposamenaren logika da espazioak beharrezkoa denean bereizi ahal izatea eta azalera handiagoa behar denean ireki ahal izatea.

Taldeak giroak bereizteko biomboak edo bestelako elementu mugikorrak erabiltzea proposatzen du. Telebista- edo proiekzio-pantaila duen gune bat txertatzea ere planteatzen da, baita atzealdean biltegi txiki bat jartzea ere, mahaiak, aulkiak, esterillak eta jardueretarako beharrezkoak diren bestelako materialak gordetzeko.

Identifikatutako irizpide komunak

Proposamenek banaketa desberdinak planteatzen dituzten arren, hainbat irizpide partekatu agertzen dira:

• Lokalak malgua izan behar du eta hainbat erabilera ahalbidetu behar ditu.

• Ez da komeni hasierako zatitze handiegirik edo obra handirik egitea.

• Egonaldirako eta bizikidetzarako gune informal bat behar da.

• Office-gune bat izatea beharrezkoa da.

• Eremu zabal eta irekia behar da jarduera fisikoetarako, bilera handietarako, hitzaldietarako edo kultura-jardueretarako.

• Ikastaroak, irakurketa, hizkuntzak, bilerak edo lan partekatua egiteko toki lasaiago bat gordetzea komeni da.

• Biltegiratze segurua beharrezkoa dela argi geratu da.

• Barruko bereizketak malguak eta moldagarriak izan beharko lirateke.

• Positiboki baloratzen da beirateak edo leiho handiak txertatzea, argi naturalaren sarrera eta kanpoaldearekiko ikusizko harremana hobetzeko.

• Beharrezkotzat jotzen da pantaila edo proiekzio-gunea behar bezala kokatzea, espazioaren orientazioa, altzarien mugikortasuna, aurreikusitako jarduerak eta erabilera batzuk aldi berean egin ahal izatea kontuan hartuta.

• Azken banaketa aurrekontura, lokalaren baldintza teknikoetara eta udalaren bideragarritasun-irizpideetara egokitu beharko da.

Dinamikak ekipamendu xume, malgu eta progresibo baterantz doan orientazio partekatua erakusten du. Taldeek ez dute planteatzen oso konpartimentatutako lokal bat ezta hasierako esku-hartze konplexuegi bat ere, baizik eta ezarpen gradualerako pentsatutako espazio bat, gutxieneko esku-hartze bideragarri batetik abiatuta eta ondoren benetako erabileren, eskuragarri dagoen aurrekontuaren eta metatutako esperientziaren arabera bilakatuz.

Landaluze 27 hainbat erabilera-geruza dituen leku gisa irudikatzen da: egoteko eta elkartzeko eguneroko espazio bat, komunitate-jardueretarako espazio zabal bat, prestakuntzarako edo bileretarako eremu lasaiago bat, eta lokalaren funtzionamendua zaintzea ahalbidetuko duen oinarrizko laguntza-azpiegitura bat.

3. Bigarren dinamika: gobernantza

Bigarren dinamikak Landaluze 27ko gobernantza-eredua du ardatz.

Abiapuntua da Landaluze 27 kudeaketa mistoko ekipamendu publikoa izatea. Horrek esan nahi du Udalak eskuordetu ezin diren erantzukizunak bere gain dituela eta auzotarrek eginkizun aktiboa har dezaketela espazioaren proposamenean, dinamizazioan, zaintzan eta jarraipenean.

Udalaren erantzukizunak

Dinamikan zehar gogorarazi da Udalak ekipamenduaren izaera publikoari lotutako erantzukizun nagusiei eusten diela. Horien artean aseguruak, mantentze-lanak, baimenak, araudia betetzea eta ekipamendu publikoaren berme orokorrak aipatzen dira.

Jaso da, halaber, Udalak programazioan parte har dezakeela, jarduerak bultzatu edo babestu ditzakeela, sarbide-baldintzak ezarri eta espazioaren funtzionamenduaren jarraipena eta baliozkotzea egin ditzakeela. Taldearen ekarpenetan agertzen da, gainera, udal-laguntzak baloratzeko aukera, hala nola dirulaguntzak, baliabideak edo programazio publikoa, bai eta jarduera jakin batzuetan laguntza emateko balizko beharra ere.

Ekarpen horiek indartu egiten dute Udalak esparrua, mugak, segurtasun juridikoa eta ekipamendua modu arduratsuan erabili ahal izateko beharrezkoak diren baldintza materialak bermatu behar dituela dioen ideia.

Espazioaren talde sustatzailearen erantzukizunak

Auzotarren kasuan, haien erantzukizun nagusiak jarduerak proposatzea, programazioan parte hartzea, espazioa zaintzea, auzoarekiko lotura mantentzea eta jarraipena egitea dira.

Jasotako ekarpenetatik abiatuta hainbat ideia zehatz gehitzen dira: erabilera bakoitzaren ondoren espazioa garbitu eta baldintza egokietan uzteko beharra, beste pertsona eta talde batzuekin koordinatzea, auzoari lotutako jarduerak edo jaiak programatzea, eta espazioari bizia ematea, haren funtzionamendua pixkanaka ikusi eta egokitzeko.

Halaber, planteatzen da auzotarrek beharrak eta ideiak jaso ahal izatea, ekipamenduaren erabilera dinamizatzea, sarbidea modu arduratsuan kudeatzen laguntzea eta komunikazioa eta deialdiak zabaltzea.

Irekita geratzen den gai bat da talde herritar hori formalki nola antolatu. Dinamikan elkarte gisa eratzeko aukera agertzen da, baina baita Auzo Kontseilua erreferentziazko egitura gisa indartzeko aukera ere. Gai hori ez da itxitzat eman eta lantzen jarraitu beharko da, ordezkaritzan, erantzukizunean, sarbidean eta Udalarekiko solaskidetzan ondorioak baititu.

Zeregin partekatuak

Inprimatutako lan-panelaren atal nagusiak aukera eman du Udalak eta auzotarrek elkarrekin egin beharreko lanak lantzeko. Horien artean programazioa, egutegia eta erreserba-sistema, espazioaren zaintza, bizikidetza eta arauak, eta funtzionamenduaren jarraipena eta hobekuntza identifikatu dira.

Programazioa bereziki garrantzitsua den zeregin gisa agertu da. Espazioak auzotarren proposamenak, balizko udal-jarduerak eta komunitate-erabilera askotarikoak uztartu beharko ditu. Horretarako, beharrezkoa izango da sistema argi bat definitzea, jarduerak antolatzeko, gainjartzeak saihesteko eta ekipamenduak bere helburu nagusiari erantzuten jarraitzen diola bermatzeko: espazio bizi, ireki eta komunitarioa izatea.

Egutegia eta erreserbak ere etorkizuneko funtzionamenduaren funtsezko pieza gisa identifikatu dira. Taldeak ulertzen du erabilera autonomoak arauekin, trazabilitatearekin eta erantzukizunarekin batera joan behar duela. Ildo horretan, sarbidea herritar-taldearen edo Auzo Kontseiluaren bidez bideratu ahal izatearen ideia mantentzen da, betiere Udalarekin adostutako esparru baten barruan, eta espazioa nork, noiz, zertarako eta zer baldintzatan erabiltzen duen jakitea ahalbidetuko duen sistema baten bidez.

Espazioaren zaintzari dagokionez, azpimarratzen da ez dela nahikoa lokala irekitzea: beharrezkoa izango da garbiketari, ordenari, materialen erabilerari, itxierari, gorabeherei eta elementu komunen zaintzari buruzko erantzukizun zehatzak definitzea.

Bizikidetza-arauak lantzea ere funtsezkotzat jotzen da. Arau horiek ordutegiak, zarata, erabilera bateragarriak, sarbide-baldintzak, jarduera bakoitzaren ondorengo erantzukizunak eta balizko gatazkak konpontzeko irizpideak jaso beharko dituzte.

Azkenik, jarraipena eta hobekuntzak etengabeko zeregin gisa ulertu dira. Planteatzen da, espazioa ireki ondoren, beharrezkoa izango dela ebaluatzea nola funtzionatzen duen, zer arazo azaleratzen diren, zer egokitzapen beharrezkoak diren eta zer hobekuntza txerta daitezkeen. Oharretan agertzen da hobekuntzen kostua kontuan hartzearen eta mantentze- eta kudeaketa-ondorioak bistatik ez galtzearen garrantzia.

4. Hirugarren dinamika: auzotarren inplikazioa

Hirugarren dinamika prozesuaren hurrengo etapari begira parte-hartzaileen prestutasun- eta inplikazio-maila identifikatzean oinarritzen da. Azaltzen da, lan parte-hartzaileko fase hau amaitu ondoren, balizko “trantsizio-une” bat sortzen dela prozesuaren itxieraren, proiektuaren idazketaren, obraren gauzatzearen eta ekipamenduaren benetako irekieraren artean.

Gai hori lantzeko, lurrean lerro bat erabiltzen da, Landaluze 27rekiko konpromiso-maila desberdinak irudikatzen dituena. Parte-hartzaileak fisikoki kokatzen dira beren egungo prestasuna hobekien islatzen duen puntuan. Dinamikaren helburua ez da konpromiso formalak ixtea, baizik eta trantsizio-fasean norekin konta daitekeen, zer mailatan eta zer motatako zereginetan ikusaraztea.

Proposatutako mailak honako hauek dira:

• Bai, inplikatu eta jada Udalarekin elkarlanean hastea gustatuko litzaidake. Aukera horrek esan nahi du hemendik aurrera komunitate-aktibazioan parte hartzea eta jarduera batzuk bultzatzen hastea, obra-proiektua eta espazioaren etorkizuneko egokitzapena garatzen diren bitartean.

• Bai, unean-unean lagundu nezake ekitaldi edo zeregin zehatzetan.

• Agian etorkizunean, espazioa aurreratuagoa dagoenean.

• Nahiago dut espazioa irekitzen denean erabiltzaile gisa parte hartu.

Taldearen erantzunak inplikazioari eusteko prestasun handia erakusten du. Pertsona talde bat konpromiso handieneko aukeran kokatzen da, Udalarekin hemendik aurrera elkarlanean hasteko eta ekipamendua ireki aurreko aldian balizko jarduerak aztertzeko interesa adieraziz.

Beste talde bat lankidetza puntualaren aukeran kokatzen da, ekitaldietan, zeregin zehatzetan edo prozesuko une jakinetan laguntzeko prestasuna erakutsiz, nahiz eta hasieratik inplikazio jarraiturik bere gain hartu gabe.

Pertsona gutxiago kokatu dira etorkizunean inplikatzeko edo, behin gunea irekita, erabiltzaile gisa parte hartzeko aukeretan. Banaketa horri esker jakin daiteke auzotarren talde aktibo bat dagoela, eta trantsizio-unearen euskarri izan daitekeela, baldin eta ondo zehazten badira hurrengo urratsak, egin daitezkeen zereginak eta Udalarekin lankidetzan aritzeko esparrua.

5. Hurrengo urratsak

Saioaren amaieran prozesuaren hurrengo urratsak gogorarazi dira:

• Interesa duten pertsonekin komunikazioari eustea.

• Auzotarrei prozesuarekin lotutako informazio guztia partekatuko den WhatsApp kanal bat dagoela jakinaraztea: https://labur.eus/Landaluze27WA

• Ekainaren 3rako aurreikusitako hurrengo lan-saioa egitea, ekipamenduan bertan, 18:00etan. Saio horretan auzoa dinamizatzeko jarduerak, espazioa ireki aurreko ekintzak eta espazioaren identitateari buruzko lehen elkarrizketa landuko dira.

Halaber, gogorarazi da jasotako proposamen guztiak gerora ordenatu, lehenetsi eta kontrastatu beharko direla irizpide tekniko, juridiko, ekonomiko eta bizikidetzari lotutakoen arabera, ekipamenduaren etorkizuneko aurreproiektuaren oinarri izan daitezen.